• Slider 1

CMC

CMC

CMC Nedir

CMC suda çözülebilen bir selüloz türevidir. Ticari değerini arttıran özellikleri şöyle sıralanabilir;

• Suyun akışkanlığını azaltması,

• Sulu ortamda katıları süspansiyon halinde tutması,

• Nem tutucu olması,

• Film yapması,

• Yapıştırıcı ve bağlayıcı olmasıdır.

Literatürde selüloz glukolat olarak adı geçen “Sodium Carboxymethylcellulose” günümüzde genellikle CMC olarak tanınmakta ve bu terim, ticari değeri çok az olan serbest asit “Carboxymethylcellulose” yerine onun “Soyum” tuzu anlamında kullanılmaktadır.

CMC suda çözülebilen selüloz türevleri içerisinde en çok kullanılanıdır. Etkisi ilk defa I.Dünya Savaşı sonlarında Almanya’da, kullanılmaya başlanan CMC’nin deterjanlarda temizleme gücünü artırdığının anlaşılması ve II. Dünya Savaşında yağ asitlerinin yetersizliği, CMC üretiminin giderek artmasına ve yaygınlaşmasına neden olmuştur.

CMC Kimyasal Yapısı

Seluloz lineer yapıda yüksek bir polimer olup “Cellobios” ünitelerinin yan yana birleşmesinden meydana gelir. Her “Cellobios” ünitesi ise iki “anhidroglukoz” ünitesinden oluşur. Tekrarlanan anhidroglukoz üniteleri B-1.4 glikosid bağı ile bağlıdırlar.

Selüloz molekülünün yapısındaki (n) birbirine oksijen bağı ile bağlı anhidro glukoz ünitelerinin sayısıdır. Bu sayı selülozun Polimerizasyon Derecesine eşdeğerdir. Polimerizasyon Derecesi elde edilecek CMC’nin viskozitesinin oluşumunda en önemli etkendir.

Anhidroglukoz ünitesinde 3 hidroksil grubu olup, selüloz bu tip kimyasal aktivitesini bu hiddroksil grupları ile kazanır. (Ancak 2, 3 ve 6 konumundaki hidroksil gruplarının reaktivite bakımından 2: 1: 2,5 oranında oldukları anlaşılmıştır.)

Na OH (soyum hidroksit) ile alkali halen gelen selülozun MCA (Mono Klor Asetik Asit) veya SMCA (Sodyum Mono Klor Asetat) ile kontrollü bir reaksiyonda eterlenmesi ile CMC elde edilir. Hidroksil grubunun reaksiyona girme dereceleri, polymer zincirinin uzunluğu gibi faktörlerle değişik tipte CMC’ler elde edilebilir.

R(cell) (OH)3 + CLCH2COONO + NaOH ―――――> R(cell) (OH)2 (OCH2 COONa) + NaCL + H2O

CMC üretiminde NaOH’ın (sodyum hidroksit) bir kısmı MCA ile reaksiyona göre bir yan ürün olan sodyum glukolat oluşturur.

2NaOH + CH2CLCOOH ―――――> HOCH2COONa+ H2OSN2

çeşitli değişik teknikler kullanılmasına rağmen CMC üretimi için prensip olan eterleme reaksiyonu, ilk CMC yapımından günümüze önemli bir değişikliğe uğramamıştır.